Hastane Tekstili Teknik Şartname Testleri: Gramaj, Çekme Dayanımı, Haslık ve Yıkama Dayanımı Maddeleri Nasıl Yazılır?
28 Ekim 2026
Hastane tekstili teknik şartname testleri, satın alma dosyasının en çok atlanan ama bütçeyi en çok etkileyen bölümüdür. Test maddesi yazılmayan bir şartnamede tedarikçi, numune onayının ötesinde yalnızca "kumaş uygundur" beyanıyla ilerler; hastane ise kumaşın kaç yıkama turu sonra yırtılacağını, renginin ne kadar solacağını ve ölçüsünün ne kadar çekeceğini ancak kullanım sırasında öğrenir.
İçindekiler
- Hastane Tekstili Teknik Şartname Testleri Neden Zorunlu?
- Kumaş Tipine Göre Hangi Testler İstenmeli?
- Gramaj ve Kumaş Yapısı: Şartnameye Yazılacak Teknik Değerler
- Çekme Dayanımı Testi: Hangi Standart ve Hangi Eşik Değer?
- Haslık Testleri: Yıkama, Sürtme, Ter ve Ağartıcı Haslığı
- Yıkama Dayanımı: Kaç Tur Sonunda Ne Değişmeli?
- Alez ve Bariyer Ürünlerde Sıvı Geçirmezlik Testleri
- Numune Alma, Kondüsyonlama ve Test Raporu Şartları
- Örnek Şartname Tablosu: Test, Standart ve Kabul Kriteri
- Sonuç: Test Listesini Tedarik ve Muayene Sürecine Bağlamak
Hastane Tekstili Teknik Şartname Testleri Neden Zorunlu?
Somut bir örnek: Gramaj aralığı ve toleransı tanımlanmadığında, sipariş edilen 140 gr/m² nevresim yerine 110 gr/m² bir parti gelmesi teknik olarak ayıplı sayılmaz — çünkü karşılaştırılacak bir kabul kriteri yoktur. Bu fark, endüstriyel çamaşırhanede 30-40 tur sonunda kenar atması ve dikiş yırtılması olarak geri döner; iade oranı yükselir, çamaşırhane rotasyonu bozulur.
Bu yazı bir ürün tanıtımı değil, test maddesi rehberidir. Amacı, hastane tekstili alımında şartnameye yazılacak ölçülebilir kriterleri, hangi standarda dayandıklarını ve tipik kabul aralıklarını göstermek. Kapsam beş başlıkta özetlenebilir:
- Gramaj ve kumaş yapısı: gr/m², iplik numarası (Ne) ve tel sıklığı (tel/cm²)
- Mekanik dayanım: çekme dayanımı, dikiş kayması ve yırtılma dayanımı
- Haslık: yıkama, sürtme, ter ve ağartıcı (klor) haslığı
- Yıkama dayanımı: endüstriyel yıkama simülasyonu, boyutsal değişim ve görünüm
- Bariyer: sıvı geçirmezlik (hidrostatik basınç), nefes alabilirlik ve delaminasyon
Kumaş Tipine Göre Hangi Testler İstenmeli?
Hastane tekstilinde tek bir test listesiyle ilerlemek mümkün değildir; çünkü nevresim ile hasta altı alezinin maruz kaldığı yük tamamen farklıdır. Şartnameyi yazarken ürünleri en az üç grupta toplamak, hem test maliyetini hem de tedarikçiyle yaşanan tartışmayı azaltır.
- %100 pamuk nevresim, çarşaf ve yastık kılıfı: Yüksek sıcaklıkta yıkanan, sık preslenen ve doğrudan cilt teması olan grup.
- Pamuk-polyester karışımı ürünler: Boyutsal stabilitesi daha yüksek, kuruma süresi daha kısa; ancak nem emme kapasitesi daha düşük.
- PU membranlı alez ve koruyucular: Sıvı bariyeri ve nefes alabilirlik gerektiren, mekanik dayanımı ikinci planda kalan grup.
| Kumaş tipi | Zorunlu testler | Opsiyonel testler | Test sıklığı |
|---|---|---|---|
| %100 pamuk nevresim, çarşaf, yastık kılıfı | Nicel elyaf analizi, gramaj, iplik numarası ve tel sıklığı, çekme dayanımı, boyutsal değişim, yıkama haslığı, sürtme haslığı | Yırtılma dayanımı, dikiş kayması, bonfileme değerlendirmesi | İlk parti + yıllık doğrulama |
| Pamuk-polyester karışımı | Nicel elyaf analizi (karışım oranı), gramaj, çekme dayanımı, boyutsal değişim, yıkama haslığı, klor/sararma direnci | Sürtme haslığı, dikiş kayması | İlk parti + altı aylık kontrol |
| PU membranlı alez ve koruyucu | Hidrostatik basınç, nefes alabilirlik, delaminasyon direnci, tekrarlı yıkama sonrası sıvı geçirmezlik, dikiş sızdırmazlığı | Yırtılma dayanımı, boyutsal değişim | İlk parti + yıllık doğrulama |
Elyaf kompozisyonu, şartnamede ayrı bir madde olarak yazılmalıdır. Tedarikçinin "pamuk" beyanı ile kumaşın gerçek elyaf dağılımı arasındaki fark ancak nicel elyaf analizi ile ortaya çıkar. Özellikle %80 pamuk %20 polyester gibi oranlarda birkaç puanlık sapmanın bile yıkama sonrası boyut davranışını değiştirdiğini unutmayın.
Karışım oranının etkisi iki yönlüdür. Polyester oranı arttıkça boyutsal stabilite yükselir, çekme ve buruşma azalır, kuruma hızlanır; buna karşılık nem emme ve ter konforu düşer. Pamuk oranı arttıkça konfor ve ısı hissi iyileşir, ancak ilk yıkamalarda çekme riski ve kuruma süresi artar. Bu nedenle şartnameye yalnızca "pamuk oranı en az %X" değil, karışım oranı toleransı da yazılmalıdır.
Gramaj ve Kumaş Yapısı: Şartnameye Yazılacak Teknik Değerler
Kumaş yapısı üç ölçülebilir değerle tanımlanır: gramaj (gr/m²), iplik numarası (Ne) ve tel sıklığı (tel/cm²). Bu üç değer birbirini tamamlar; tek başına gramaj ya da tek başına tel sayısı kumaş kalitesini tanımlamaya yetmez. Aynı gramaja sahip iki kumaştan biri sık ve ince iplikle, diğeri seyrek ve kalın iplikle dokunmuş olabilir; ikisinin yıkama sonrası davranışı aynı olmaz.
Şartnameye bu değerler yazılırken genel dokuma gruplarının tipik aralıkları da referans alınabilir; dokuma kumaş grupları sayfasındaki ürün aileleri, hangi dokuma tipinin hangi kullanım yoğunluğuna karşılık geldiğini gösterir.
Gramaj (gr/m²) Ölçümü ve Kabul Toleransı Nasıl Yazılır?
Gramaj maddesi yazılırken üç unsur birlikte belirtilmelidir: ölçüm yöntemi, kondüsyonlama koşulu ve kabul toleransı. Bunlardan biri eksikse madde denetlenebilir olmaktan çıkar.
- Numune, 20 ± 2 °C sıcaklık ve %65 ± 4 bağıl nem ortamında, standardın öngördüğü süre boyunca kondüsyonlanır.
- Ölçüm, birim alan kütlesi tayini standardına (TS EN 12127) göre yapılır ve sonuç gr/m² olarak raporlanır.
- Ölçüm en az 3-5 farklı bölgeden alınır ve ortalama değer raporlanır.
- Kabul toleransı yüzde olarak tanımlanır; sektörde tipik uygulama ±%5'tir.
Gramaj toleransını aşağı yönde geniş bırakmak gizli bir kalite kaybıdır: 140 gr/m² yerine 130 gr/m² kabul etmek, çoğu zaman aynı dokuma sıklığında daha az iplik ve daha düşük kopma kuvveti anlamına gelir.
Ürün tarafından örnek vermek gerekirse, Lumbuz Serisi 120 Tel Düz Saten Nevresim Takımı 140 gr/m² gramajla üretilir; çözgü 60/1, atkı 40/1 iplikle dokunur. Logo Baskılı Hastane Yastık Kılıfı ise 30/1 penye iplikten ve 64 tel/cm² sıklıkta dokunur; bu üründe çekme payları önceden koyulmuştur.
Alez ve koruyucu ürünlerde kumaş gramı tek başına yeterli değildir; kumaş + PU membran toplam gramı ayrıca istenmelidir. Membran kalınlığı arttıkça bariyer güçlenir, ancak nefes alabilirlik ve esneklik düşer; bu nedenle iki değer birlikte okunmalıdır.
İplik Numarası ve Tel Sıklığı Şartnamede Nasıl Belirtilir?
İplik numarası Ne cinsinden yazılır ve çözgü ile atkı iplikleri ayrı ayrı belirtilir. Tek bir "40/1" değeri yazmak saten dokumalarda yanıltıcı olur; çünkü çözgü ve atkı numarası farklı seçilebilir. Tel sıklığı ise tel/cm² ve/veya TC olarak verilir; ölçüm çözgü ve atkı yönünde ayrı yapılır.
| Kumaş tipi | Tipik iplik numarası | Tipik tel sıklığı | Dokuma tipi | Öncelikli kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Bez ayağı hastane nevresimi | 30/1 – 40/1 | 40-64 tel/cm² | Bez ayağı | Yoğun yıkama, genel servis |
| Düz saten nevresim | 40/1 – 60/1 | 83-120 tel (210-300 TC) | Düz saten (4/1) | Üst segment, hasta konforu |
| Pamuk-polyester saten | 40/1 | 83 tel (210 TC) | Düz saten | Boyutsal stabilite öncelikli |
Dokuma tipi, tutumu ve yıkama sonrası davranışı doğrudan etkiler. Düz saten dokuma yüzeyde daha uzun iplik atlamaları oluşturur; bu daha parlak ve daha yumuşak bir tutum sağlar, ancak yüzey sürtünmesine ve tırnak takılmasına karşı bez ayağından daha hassastır. Bez ayağı dokuma ise daha mat, daha boyut stabil ve genellikle daha uzun ömürlüdür.
Şartnamede tolerans ifadesi de net olmalıdır: "iplik numarası beyan edilen değerden sapamaz, tel sıklığı ±%3 toleransla kabul edilir" gibi bir cümle, tedarikçiye neyin denetleneceğini açıkça söyler.
Çekme Dayanımı Testi: Hangi Standart ve Hangi Eşik Değer?
Çekme dayanımı, hastane tekstilinde ilk istenen mekanik testtir; çünkü kumaş ömrünü belirleyen asıl yük burada oluşur. Endüstriyel çamaşırhanede her tur yüksek sıcaklık, kimyasal, mekanik sıkma ve presleme içerir. Döngü tekrarlandıkça iplikler yorulur ve kumaş önce dikiş hatlarında, sonra gövdede yırtılır.
Çözgü ve Atkı Yönünde Çekme Dayanımı Ölçümü
Ölçüm, şerit metodu ile (TS EN ISO 13934-1) çözgü ve atkı yönünde ayrı ayrı yapılır; sonuç Newton (N) olarak raporlanır. Kopma kuvveti tek başına yeterli değildir; kopma uzaması (%) değeri de istenmelidir, çünkü aynı kuvvette daha düşük uzama veren kumaş daha rijit ve daha kırılgan davranır.
- Her yön için en az 5 şerit numune; genişlik genellikle 50 mm.
- Numune hazırlama ve kondüsyonlama koşulları rapora yazılır.
- Sonuç, çözgü ve atkı için ayrı ayrı N ve % uzama olarak verilir.
- Kabul eşiği, kurumun hedeflediği yıkama turu sayısına göre belirlenir.
Eşik değer yazarken tek bir sayı yerine yön bazlı iki değer vermek daha doğrudur. Nevresim ve çarşaf için çözgü yönünde 400-600 N, atkı yönünde 350-500 N aralığı, yüksek yıkama turu hedefleyen kurumlar için yaygın bir başlangıç noktasıdır. Yastık kılıfı gibi daha az mekanik yük alan ürünlerde eşik bir miktar aşağı çekilebilir; ancak bu durumda bile çözgü ve atkı için ayrı değer yazılmalıdır.
Dikiş Kayması ve Yırtılma Dayanımı Neden Ayrı İstenmeli?
Hastane tekstilinde en sık arıza gövdede değil, dikiş hattında oluşur. Bu nedenle dikiş kayması (TS EN ISO 13936) ve yırtılma dayanımı (TS EN ISO 13937-2) testleri, çekme dayanımından ayrı maddeler olarak yazılmalıdır. Çekme dayanımı yüksek bir kumaş, zayıf bir dikişle birleştirildiğinde yine erken yırtılır.
- Dikiş sıklığı: santimetrede 4-5 dikiş (dikiş/cm) tipik aralıktır.
- Dikiş tipi: kapalı dikiş, overlok veya çift iğne açıkça belirtilir.
- Dikiş ipliği numarası: kumaş gramajına uygun seçilir (örneğin 120/3 veya 60/2).
Hangi ürün grubunda zorunlu, hangisinde opsiyonel tutulacağı da netleştirilmelidir. Hastane nevresim takımları, çarşaf ve yastık kılıflarında dikiş kayması zorunlu; alez ve koruyucu ürünlerde dikiş sızdırmazlığı ile birlikte zorunlu; düşük yıkama turu hedeflenen dekoratif veya tek kullanımlık ürünlerde ise opsiyonel tutulabilir. İlgili ürün ailesi için hastane nevresim takımları grubuna bakılabilir.
Haslık Testleri: Yıkama, Sürtme, Ter ve Ağartıcı Haslığı
Haslık testleri kumaşın "kaliteli" olup olmadığını değil, yıkama ve dezenfeksiyon sonrası görünümünü garanti eder. Bir hastane nevresimi ilk gün kusursuz görünebilir; haslık değerleri düşükse 20. turda gri, soluk veya lekeli bir görünüme döner ve hasta ile refakatçi algısı hızla bozulur.
Logo baskılı ve optik beyaz ürünlerde haslık maddeleri ayrıca kritiktir. Baskı, kumaştan farklı bir yüzey oluşturduğu için sürtme ve yıkama haslığı değerleri kumaştan bağımsız okunmalıdır; bu konunun ayrıntıları için logo baskılı hastane nevresimlerinde yıkama dayanımı rehberine bakabilirsiniz.
Yıkama ve Ter Haslığı İçin Kabul Değeri Kaç Olmalı?
Haslık sonuçları gri skala ile 1-5 arasında değerlendirilir; 5 en iyi, 1 en kötüdür. Şartnameye yalnızca renk değişimi için değil, yanındaki kumaşa lekelenme (akma) için de ayrı minimum değer yazılmalıdır. Yıkama haslığı TS EN ISO 105-C06, ter haslığı TS EN ISO 105-E04 kapsamında test edilir.
| Haslık türü | Standart | Renk değişimi (min.) | Akma (min.) |
|---|---|---|---|
| Yıkama haslığı (60 °C) | TS EN ISO 105-C06 | 4 | 3-4 |
| Ter haslığı (asidik/alkali) | TS EN ISO 105-E04 | 4 | 3-4 |
| Sürtme haslığı – kuru | TS EN ISO 105-X12 | 4 | — |
| Sürtme haslığı – yaş | TS EN ISO 105-X12 | 3-4 | — |
| Ağartıcı (klor) haslığı | TS EN ISO 105-N01 | 4 | 3-4 |
Hastane çamaşırhanesinde uygulanan sıcaklık ve kimyasal nedeniyle en kritik test yıkama haslığıdır. 60 °C ve üzeri yıkamalarda renk değişimi için gri skala ≥4, akma için ≥3-4 değerleri çoğu hastane şartnamesinde kabul edilebilir alt sınır olarak kullanılır. Ter haslığı ise özellikle doğrudan cilt teması olan yastık kılıfı ve çarşaflarda aynı seviyede tutulmalıdır.
Sürtme ve Ağartıcı (Klor) Haslığı Neden Ayrı Yazılmalı?
Sürtme haslığında kuru ve yaş sürtme için ayrı eşik değer istenmelidir; çünkü yaş sürtmede boya transferi her zaman daha yüksektir. Sodyum hipoklorit bazlı dezenfeksiyon uygulayan kurumlarda ise ağartıcı (klor) haslığı ve sararma direnci ayrı madde olarak yazılmazsa, optik beyaz ürünler birkaç tur içinde sarıya döner.
| Ürün grubu | Öne çıkan risk | İstenen testler | Kabul değeri |
|---|---|---|---|
| Optik beyaz nevresim ve yastık kılıfı | Sararma, grileşme | Klor haslığı + sararma direnci | Gri skala ≥4 |
| Renkli ve logo baskılı ürünler | Renk değişimi, akma | Yıkama + sürtme + ter haslığı | Renk değişimi ≥4, akma ≥3-4 |
Yıkama Dayanımı: Kaç Tur Sonunda Ne Değişmeli?
Yıkama dayanımı tek bir test değil, bir test setidir: belirli sayıda yıkama turu uygulanır ve tur sonunda kumaşın mekanik ve görsel özellikleri yeniden ölçülür. Şartnameye yalnızca "100 tur dayanımlı olacaktır" yazmak, denetlenemeyen bir taahhüt bırakır.
Endüstriyel Yıkama Simülasyonu ve Tur Sayısı
Tur sayısı ile birlikte hangi testlerin tekrarlanacağı da yazılmalıdır. Aşağıdaki kurgu, şartnameye olduğu gibi madde haline getirilebilir:
- Numune, belirlenen tur sayısı boyunca endüstriyel yıkama simülasyonuna (TS EN ISO 15797) tabi tutulur.
- Tur sonunda çekme dayanımı kaybı yüzde olarak ölçülür ve başlangıç değeriyle karşılaştırılır.
- Renk değişimi gri skala ile yeniden değerlendirilir.
- Dikiş bütünlüğü kontrol edilir; açılma, atma veya iplik kopması kaydedilir.
- Yüzey görünümü bonfileme, tüylenme ve lekelenme açısından referans fotoğraflarla karşılaştırılır.
| Parametre | Endüstriyel yıkama simülasyonu | Ev tipi yıkama simülasyonu |
|---|---|---|
| Referans standart | TS EN ISO 15797 | TS EN ISO 6330 |
| Sıcaklık | Yüksek (genellikle 60-85 °C aralığı) | Düşük-orta (30-60 °C) |
| Kimyasal etki | Endüstriyel deterjan, alkali, ağartıcı | Evsel deterjan |
| Mekanik etki | Yüksek; sıkma ve presleme dahil | Düşük |
| Tur süresi ve tekrarı | Uzun, ardışık tur kurgusu | Kısa, tek seferlik |
Tur hedefi ürün grubuna göre farklılaşmalıdır. Nevresim ve çarşaf gibi her gün değişen ürünlerde 100-150 tur, yastık kılıfında 75-100 tur, alez ve koruyucu ürünlerde 50-75 tur seviyeleri sektörde sık kullanılan başlangıç hedefleridir. Bu sayılar kurumun çamaşırhane sıcaklığına ve kimyasal dozajına göre yukarı veya aşağı çekilmelidir.
Boyutsal Değişim, Çekme Payı ve Görünüm Değerlendirmesi
Boyutsal değişim testi, yıkama öncesi ve sonrası ölçüm farkının yüzde cinsinden raporlanmasıdır (TS EN ISO 5077, TS EN ISO 6330 ile birlikte). Şartnameye çözgü ve atkı için ayrı maksimum değişim yüzdesi yazılmalıdır; çünkü iki yönün davranışı aynı değildir.
Tipik kabul değeri her iki yön için maksimum %3'tür; bazı kurumlar %5'e kadar tolerans tanır. Ancak tolerans genişledikçe ürünün standart ebatlara oturma kabiliyeti düşer ve yatak yapımı sırasında çarşaf gerginliği tutmaz.
Çekme payı verilmiş ürünlerde ise ilk yıkama sonrası ölçüler, şartnamede belirtilen ebatlarla karşılaştırılmalıdır. Örneğin logo baskılı hastane yastık kılıfı 50×70 cm ölçüsüyle üretilir ve çekme payı önceden koyulmuştur; şartname, ilk yıkama sonrası ölçünün bu ebatla uyumlu kalmasını şart koşmalıdır.
Bonfileme (tüylenme) ve yüzey görünümü değerlendirmesi aynı test setine eklenmelidir. Değerlendirme sözel ifadelerle değil referans fotoğraf veya skala ile yapılmalıdır; aksi halde tedarikçi ile hastane aynı kumaşa farklı yorum getirir.
Alez ve Bariyer Ürünlerde Sıvı Geçirmezlik Testleri
PU membranlı ürünlerde sıvı geçirmezlik, hidrostatik basınç yöntemiyle (TS EN 20811) ölçülür ve sonuç cmH₂O veya kPa cinsinden raporlanır. Şartnameye yalnızca "sıvı geçirmez" yazmak yeterli değildir; hangi basınç değerine kadar dayanması gerektiği sayıyla belirtilmelidir.
Bariyer ürünlerde tek kriter sıvı geçirmezlik değildir. Membranın nefes alabilirliği de şartnameye girmelidir; çünkü hasta altında hava almayan bir alez terlemeyi artırarak bası yarası riskini yükseltir. Nefes alabilirlik, su buharı geçirgenliği (g/m²/24 saat) veya su buharı direnci değeri olarak istenebilir.
- Hidrostatik basınç: başlangıç değeri ve tekrarlı yıkama sonrası değer ayrı istenir.
- Nefes alabilirlik: su buharı geçirgenliği veya direnç değeri.
- Delaminasyon direnci: membranın kumaştan ayrılma kuvveti.
- Dikiş sızdırmazlığı: dikiş hattından sıvı geçişi kontrolü.
Bariyerin yıkama sonrası korunması kritik bir maddedir: tekrarlı yıkama sonrası hidrostatik basınç testi yeniden istenmezse, ilk gün sıvı geçirmeyen bir alez 30 tur sonra sızdırabilir. Bu kapsamda değerlendirilebilecek ürünlerden biri fermuarlı alez yastık kılıfı; fermuar, yastığın tamamen kapanmasını sağlar; böylece sıvı yalnızca dikiş hattından değil, açıklık bölgesinden de geçemez. Genel ürün ailesi için hasta yatak alezi grubuna bakılabilir.
Numune Alma, Kondüsyonlama ve Test Raporu Şartları
Test maddeleri ne kadar iyi yazılırsa yazılsın, numune alma ve raporlama kuralları tanımlanmadığında denetim uygulanamaz hale gelir. Parti büyüklüğüne göre numune sayısı, kabul edilebilir kalite seviyesi (AQL) yaklaşımıyla belirlenir.
- Parti büyüklüğü belirlenir (örneğin 500 adet nevresim).
- Kabul edilebilir kalite seviyesi seçilir (genellikle AQL 2,5 gibi bir değer).
- İlgili tablodan partiye karşılık gelen numune sayısı ile kabul/ret sayısı okunur.
- Numuneler partiden rastgele, farklı toplardan alınır.
- Numuneler kondüsyonlama ortamında bekletilir ve teste hazırlanır.
Testler akredite bir laboratuvarda yapılmalı; rapor uygulanan standardı, ölçüm koşullarını, numune sayısını ve ölçülen değerleri açıkça içermelidir. Yalnızca "uygundur" yazan bir belge, test raporu sayılmaz.
Test sıklığı üç başlıkta ayrılabilir:
- İlk parti kabulü: tüm zorunlu testler eksiksiz uygulanır.
- Ara parti kontrolü: üretim parametreleri değiştiğinde veya altı ayda bir tekrarlanır.
- Yıllık doğrulama: yıkama dayanımı ve haslık testleri yenilenir.
Uygunsuz parti için şartnamede üç madde bulunmalıdır: partinin reddi, tedarikçinin yeniden test hakkının sınırlandırılması ve tekrarlayan uygunsuzlukta yaptırım (sipariş askıya alma, sözleşme feshi). Bu maddeler yazılmadığında, uygunsuz bir parti çoğu zaman "bir sonraki sevkiyatta düzeltilir" notuyla kabul edilir.
Örnek Şartname Tablosu: Test, Standart ve Kabul Kriteri
Aşağıdaki tablo, nevresim ve yastık kılıfı grubu için doğrudan şartnameye eklenebilecek bir çerçeve sunar. Kabul kriteri kolonunda sayısal değer, tolerans ve ölçüm birimi birlikte yazılmalıdır.
| Test | Uygulanan standart | Kabul kriteri | Numune | Sıklık |
|---|---|---|---|---|
| Gramaj | TS EN 12127 | Beyan edilen değer ±%5, gr/m² | 3-5 bölge | İlk parti + yıllık |
| İplik numarası ve tel sıklığı | TS EN 1049-2 | İplik Ne beyanla aynı; tel sıklığı ±%3 | 5 ölçüm | İlk parti + yıllık |
| Çekme dayanımı (çözgü/atkı) | TS EN ISO 13934-1 | Çözgü ≥ 400-600 N, atkı ≥ 350-500 N | Her yön 5 şerit | İlk parti + yıllık |
| Yıkama haslığı | TS EN ISO 105-C06 | Renk değişimi ≥4, akma ≥3-4 (gri skala) | 2 numune | İlk parti + yıllık |
| Boyutsal değişim | TS EN ISO 5077 + 6330 | Çözgü ve atkı için ayrı, maks. %3 | 3 numune | İlk parti + yıllık |
| Sıvı geçirmezlik (alez grubu) | TS EN 20811 | Hidrostatik basınç, cmH₂O veya kPa; tekrarlı yıkama sonrası yeniden | 3 numune | İlk parti + yıllık |
Alez ve koruyucu ürünler için ayrı bir versiyon hazırlanmalı; o versiyonda gramaj ve haslık satırlarının yerini hidrostatik basınç, nefes alabilirlik, delaminasyon ve dikiş sızdırmazlığı alır. İki tabloyu tek dosyada birleştirmek, muayene sırasında hangi ürün grubunun hangi kritere tabi olduğunu belirsizleştirir.
Sonuç: Test Listesini Tedarik ve Muayene Sürecine Bağlamak
Şartname test maddeleri, mal kabul ve muayene formuna bağlanmadığı sürece kâğıt üzerinde kalır. Pratikte her test maddesi muayene formunda bir kontrol satırına karşılık gelmelidir: hangi değer, hangi aşamada (ilk parti, ara parti, yıllık) ve kim tarafından kontrol edilecek.
Ürünlerin teknik değerleri — gramaj, iplik numarası, tel sıklığı, karışım oranı ve çekme payı — şartname karşılaştırmasında doğrudan kullanılabilir. Tedarikçiden gelen teklifte bu değerlerin tek tek yazılı olmasını istemek, teslim sonrası doğacak uyuşmazlıkların büyük kısmını baştan engeller. Alez, çarşaf, nevresim ve yastık kılıfı katmanlarından oluşan tekstil seti kurgusu, hangi ürün grubuna hangi testin karşılık geldiğini netleştirmeye yardımcı olur.
Somut bir sonraki adım şudur: mevcut şartnamenizi bu yazıdaki test listesiyle yan yana koyun ve eksik maddeleri işaretleyin. Gramaj toleransı, iplik numarası/tel sıklığı, çözgü-atkı çekme eşiği, haslık minimumları, boyutsal değişim yüzdesi ve bariyer ürünler için hidrostatik basınç maddelerinden hangileri yoksa, ilk revizyonda onları ekleyin.